W ramach projektu „O finansach… w bibliotece – 5. edycja” użytkownicy bibliotek z całej Polski, którzy ukończyli pięćdziesiąty rok życia (wraz z towarzyszącymi im osobami w wieku 35+), będą mogli skorzystać z nowej oferty, jaką są kursy z zakresu edukacji ekonomicznej. A bibliotekarze biorący w nim udział zostaną przygotowani do ich  prowadzenia, a także otrzymają wsparcie w trakcie ich realizacji.

Projekt zakłada następujące działania:

  • cykl szkoleniowy dla bibliotekarzy (w tym kurs e-learningowy, szkolenia stacjonarne i regionalne spotkania konsultacyjne),
  • cykl edukacyjny dla użytkowników bibliotek (składający się ze spotkania organizacyjnego, spotkań edukacyjnych i kursu e-learningowego z zakresu edukacji ekonomicznej),
  • konsultacje dla bibliotekarzy (w trakcie prowadzonych przez nich spotkań edukacyjnych dla użytkowników),
  • konkurs na dobre praktyki dla bibliotek realizujących spotkania edukacyjne dla mieszkańców,
  • spotkania „Podaj dalej” służące wymianie wiedzy i doświadczenia pomiędzy bibliotekarzami,
  • seminarium podsumowujące projekt.

Cykl szkoleniowy dla bibliotekarzy

W ramach projektu bibliotekarze, którzy będą brali w nim udział, przejdą przez cykl szkoleniowy przygotowujący ich do organizacji spotkań poświęconych edukacji ekonomicznej w bibliotece dla osób 50+.

Cykl szkoleniowy dla bibliotekarzy będzie się składać z następujących elementów:

  1. webinaria wprowadzające,
  2. kurs e-learningowy dla prowadzących spotkania edukacyjne z zakresu edukacji finansowej w bibliotekach,
  3. poznanie zakresu kursu e-learningowego „O finansach… w bibliotece” dla użytkowników bibliotek,
  4. szkolenie stacjonarne,
  5. regionalne spotkania konsultacyjne.

Podczas webinariów wprowadzających omówione zostaną między innymi zasady rekrutacji bibliotek do projektu, sposoby realizacji projektu w bibliotece oraz dobre praktyki bibliotek z lat poprzednich.

Kurs e-learningowy dla prowadzących spotkania z zakresu edukacji finansowej (bibliotekarzy) skupia się na zagadnieniach takich jak: metodologia i dydaktyka uczenia dorosłych i osób starszych, poszukiwanie wsparcia dla działań biblioteki (mapa lokalnych organizacji i instytucji – sojuszników, zasady współpracy z wolontariuszami, plan komunikacji z osobami dorosłymi – jak zachęcić ich do udziału w kursie). Przejście przez kurs zajmuje 8-10 godzin w zależności od indywidualnego przygotowania merytorycznego osoby szkolącej się.

Kurs składa się z następujących 5 modułów:

  • Badanie potrzeb użytkowników bibliotek w zakresie edukacji ekonomicznej
  • Rekomendacje dotyczące planowania spotkań edukacyjnych w bibliotekach
  • Wybrane zagadnienia metodologii uczenia dorosłych
  • Kontynuacja edukacji finansowej w bibliotekach po zakończeniu projektu
  • Sprawdzian końcowy wiedzy dla prowadzących spotkania edukacyjne „O finansach…”

W trakcie cyklu szkoleniowego pracownicy bibliotek będą także zobowiązani przejść przez wszystkie 10 modułów kurs e-learningowego „O finansach… w bibliotece” dla osób dorosłych, na podstawie którego będą prowadzić spotkania edukacyjne w ramach projektu. O spełnieniu tego warunku decyduje zaliczenie testów po każdym z 10 modułów z wynikiem nie mniejszym niż 75%. Wykonanie kursu zajmuje ok. 8-10 godzin w zależności od indywidualnego przygotowania merytorycznego osoby szkolącej się.

Szkolenie stacjonarne dla bibliotekarzy

Ramowy program 2-dniowego szkolenia stacjonarnego (16 godzin szkoleniowych) dla bibliotekarzy w projekcie będzie następujący:

DZIEŃ 1
  • Poznanie się uczestników. Integracja.
  • Prezentacja celów szkolenia i programu przez trenerów. Odniesienie się do pytań i oczekiwań uczestników.
  • Ustalenie zasad obowiązujących w trakcie szkolenia (kontrakt grupowy).
  • Prezentacja dotycząca zadań NBP (po ustaleniu z NBP – ekspert zewnętrzny).
  • Wprowadzenie do zagadnień finansów domowych składających się na tematykę scenariuszy – dyskusja / powtórzenie zagadnień z webinariów, omówienie efektów przeszkolenia e-learningowego bibliotekarzy (kurs „O finansach…” oraz kurs dla prowadzących).
  • Przećwiczenie wybranych fragmentów scenariuszy spotkań edukacyjnych – jak zaadaptować scenariusz do warunków działania konkretnej biblioteki (praca w grupach).
DZIEŃ 2
  • Zasady etyczne – jakich zasad powinni przestrzegać organizatorzy spotkań (prezentacja, praca w grupach nad „kodeksem etycznym”: co wolno, czego nie wolno).
  • Przygotowanie kursu od strony logistycznej – ustalenie listy standardów, jakie powinny zostać zapewnione przez bibliotekę (praca w grupach).
  • Jak sformułować krótki, czytelny przekaz dla odbiorców działań rzeczniczych biblioteki (władze lokalne, różne grupy mieszkańców), by wyjaśnić potrzebę działań w tym zakresie dla osób starszych.
  • Opracowanie zarysu planu kursu dla seniorów (harmonogram, potrzebne zasoby, partnerzy zewnętrzni itp.).
  • Omówienie zasad korzystania z pomocy trenerów – konsultantów pomiędzy zakończeniem szkolenia, a pierwszym spotkaniem w ramach kursu dla osób starszych.
  • Informacje o konkursie dla bibliotekarzy i uczestników kursu.
  • Podsumowanie szkolenia. Zachęcenie uczestników do kontaktów online.

Bibliotekarze zostaną podzieleni na ok. 10-12 grup szkoleniowych po ok. 15-20 uczestników, weźmiemy także pod uwagę rozkład geograficzny bibliotek, aby dojazd na szkolenie nie były zbyt skomplikowany dla uczestników. Zakładamy, że szkolenia odbędą się w lokalizacjach zaproponowanych przez opiekunów regionalnych, w oparciu o biblioteki, w których pracują lub z którymi współpracują. Sale te będą wyposażone w komputery z dostępem do Internetu i inny sprzęt konieczny do przeprowadzenia szkolenia).

Szkolenie będzie prowadzone przez trenerów – autorów scenariuszy i/lub bibliotekarzy, którzy ukończyli szkołę trenerską dla bibliotekarzy w ramach Programu Rozwoju Bibliotek, posiadających wiedzę z zakresu edukacji ekonomicznej i/lub prowadzących szkolenia w poprzednich edycjach projektu. Zagadnienia dotyczące roli NBP oraz możliwości pozyskiwania środków na projekty edukacji ekonomicznej – przedstawią, w miarę możności, przedstawiciele regionalnych oddziałów NBP, po uzgodnieniu z Bankiem. Szkolenie będzie prowadzone metodami aktywizującymi (warsztatowymi). Uczestnicy przećwiczą realizację scenariuszy i korzystanie z kursu e-learningowego.

Po zakończeniu szkolenia bibliotekarze będą utrzymywać kontakt online wymieniając się doświadczeniami i pomagając sobie nawzajem. Dodatkowym wsparciem dla bibliotekarzy będą też konsultacje trenerów, na miejscu i online.

Regionalne spotkania konsultacyjne – będą ostatnim elementem cyklu szkoleniowego dla bibliotekarzy. Wezmą w nich udział wszyscy bibliotekarze jak również trenerzy i opiekunowie regionalni. Będą to spotkania jednodniowe, zostaną zorganizowane w grupach bibliotek z nieodległych terenów (np. z jednego województwa). Ich liczbę uzależniamy od rozkładu geograficznego bibliotek gminnych, które zostaną zakwalifikowane do udziału w projekcie. Każdy z bibliotekarzy weźmie udział w jednym spotkaniu.

Celem spotkań jest integracja bibliotekarzy prowadzących edukację finansową w bibliotekach jak również podzielenie się doświadczeniem i dyskusja o problemach pojawiających się w trakcie realizacji projektu. Spotkanie będzie prowadzone w formie warsztatowej (praca w grupach, wypracowywanie rozwiązań w dyskusji). Spotkania konsultacyjne odbędą się w okresie, gdy bibliotekarze zaczną rekrutować uczestników spotkań edukacyjnych a także organizować pierwsze spotkania kursu oraz w trakcie realizacji spotkań edukacyjnych z osobami dorosłymi.

Po zakończeniu cyklu szkoleniowego bibliotekarze otrzymają od FRSI certyfikaty ukończenia szkoleń uprawniający do prowadzenia spotkań edukacyjnych w ramach projektu.

Po zakończeniu szkolenia bibliotekarze będą utrzymywać kontakt online wymieniając się doświadczeniami i pomagając sobie nawzajem (m.in. za pomocą portalu www.labib.pl). Dodatkowym wsparciem dla bibliotekarzy będą też konsultacje trenerów.

Edukacja w bibliotekach

Kolejnym zadaniem bibliotekarzy będzie zebranie grup(y) uczestników i przeprowadzenie dla nich pięciu 3-godzinnych spotkań edukacyjnych „O finansach… w bibliotece”, w trakcie 5 miesięcy – na poziomie podstawowym i/lub zaawansowanym. Każde ze spotkań będzie poświęcone innym zagadnieniom związanym z bezpiecznym i świadomym korzystaniem z usług finansowych, zgodnie z poszczególnymi modułami kursu e-learningowego oraz scenariuszy.

Kursy „O finansach w bibliotece” dotyczą następujących zagadnień::

Kurs podstawowy:

  • Jak racjonalnie gospodarować domowym budżetem? – planowanie wydatków, oszczędzanie, nowa ustawa konsumencka;
  • Bank przez Internet – jak założyć e-konto i robić przelewy przez Internet?
  • Kredyty, lokaty i karty? Jak wybrać najkorzystniejszą ofertę bankową?
  • Jak wybrać polisę ubezpieczeniową?
  • Bank centralny a inne banki – czy stopy procentowe mają wpływ na nasz budżet domowy?

Kurs zaawansowany (o tematyce rozszerzonej w stosunku do podstawowego):

  • Jak racjonalnie gospodarować domowym budżetem? – zakupy w sieci, prawa konsumentów
  • Produkty bankowe – lokaty
  • Kredyty – jak wybrać najkorzystniejszą ofertę bankową?
  • Ubezpieczenia (ubezpieczenia kredytów, ubezpieczenia na życie, renta dożywotnia i odwrócona hipoteka)
  • Bank centralny a inne banki (historia pieniądza, nowe zabezpieczenia banknotów)

Bibliotekarze będą wybierali, w oparciu o wyniki testu sprawdzającego wyjściowy poziom wiedzy uczestników, które moduły kursu będą realizowali na poziomie podstawowym, a które na poziomie zaawansowanym.

Uczestnikami kursów, które będą odbywały się w bibliotekach, mogą być głównie osoby po pięćdziesiątym roku życia, jednak w kursie mogą wziąć udział również osoby młodsze (które ukończyły 35 lat) pochodzące z tych samych gospodarstw domowych, wspólnie prowadzące domowe finanse. W każdej grupie może być maksymalnie 20% osób 35+.

Na pokrycie wydatków związanych z organizacją kursu, biblioteki otrzymają jednorazowe wsparcie w średniej wysokości 800 zł (tj. mniejszej lub większej w zależności od liczby osób uczestniczących w kursach).

Konsultacje eksperckie dla bibliotekarzy

Trenerzy, którzy prowadzili szkolenia dla bibliotekarzy, po zakończeniu szkoleń będą – w roli konsultantów – utrzymywać kontakt online/telefoniczny z bibliotekami, pomagając im przygotować pierwsze spotkanie z uczestnikami kursu, plan kolejnych spotkań lub udzielając konsultacji w szczególnie trudnych dla bibliotekarzy kwestiach.

Konkurs dobrych praktyk dla bibliotek

Dla bibliotek uczestniczących w projekcie zostanie zorganizowany konkurs na najciekawsze i najskuteczniejsze spotkania z mieszkańcami przeprowadzone według przekazanych scenariuszy. Najważniejsze będzie osiągnięcie konkretnych rezultatów, które spowodowały zmiany w życiu osób przeszkolonych dot. jego aspektów finansowych (jak np. założenie konta bankowego online, opracowanie budżetu domowego, nowe możliwości płynące z umiejętnego wykorzystania oferty bankowej itp.). Konkurs kierowany jest do bibliotek – a jego cele to: prezentacja dobrych praktyk w edukacji finansowej, a także pokazanie wpływu wiedzy i umiejętności z zakresu domowych finansów na codzienne życie mieszkańców wsi i małych miast.

Spotkania „Podaj dalej” – wymiana doświadczeń pomiędzy bibliotekarzami

Na zakończenie realizacji projektu każda z bibliotek gminnych uczestnicząca w projekcie zorganizuje samodzielnie spotkania z bibliotekarzami z co najmniej trzech bibliotek, służące wymianie doświadczeń i podsumowaniu efektów projektu a także nawiązaniu nowych kontaktów i partnerstw, które w przyszłości mogą zaowocować wspólną realizacją projektów.

W spotkaniach „Podaj dalej” mogą wziąć udział nie tylko bibliotekarze, ale także przedstawiciele partnerów lokalnych bibliotek oraz potencjalnie zainteresowani uczestnicy spotkań edukacyjnych. Spotkania mogą być zorganizowane w formie tradycyjnej lub odbywać się wirtualnie (online) – z wykorzystaniem narzędzi takich jak konferencja online, webinarium, Skype i innych.

Seminarium eksperckie podsumowujące projekt

Tematyka edukacji ekonomicznej, w szczególności finansowej w bibliotekach, jak pokazała praktyka kilku lat realizacji projektu, to zagadnienie wielowątkowe, wymagające od prowadzących spotkania edukacyjne bardzo różnorodnych umiejętności. Seminarium, z udziałem ekspertów z dziedziny edukacji finansowej, ale także specjalistów w dziedzinie edukacji osób dorosłych i praktyków – bibliotekarzy prowadzących zajęcia z osobami starszymi, przyczyni się do promocji modelu prowadzenia edukacji finansowej dla osób starszych w małych społecznościach wypracowanego przez biblioteki gminne.

Seminarium odbędzie się w Warszawie i będzie miało formę warsztatu, potrwa 2 dni. Przewidujemy udział ok. 50 osób.